LetsOpp Logo V2@3x-1
COLLEGES  MASTERCLASSES  TRAININGEN  TOOLS  Alleen als het echt dringend is!

Nieuwe vorm van burgerparticipatie 

Posted by Saskia Reudink on 11-jul-2018 15:24:46

Invoering Omgevingswet 2021

Met de nieuwe Omgevingswet, die naar verwachting in 2021 ingaat, moeten (lokale) overheden op zoek naar nieuwe manieren om burgerparticipatie in te richten. Op zich is burgerparticipatie niets nieuws, gemeentes hebben allerlei manieren voor burgers om inspraak te hebben. Maar de manier waarop het tot nu toe gebeurt, haalt niet het beste uit burgers en overheden naar boven.


Inspraak nu vaak ondoorzichtig en problematisch

Met ondoorzichtige bezwaarprocedures die vaak in huis-aan-huis blaadjes gemeld worden (heeft u de sticker 'ja' niet op de deur?), met inspraakavonden waar u in de regel niet of te laat achter komt en met inloopspreekuren bij uw gemeente tijdens werktijd, heeft u nu in de regel de mogelijkheid om plannen in te zien en te be├»nvloeden. Niet heel laagdrempelig toch? En als mensen al van die bestaande mogelijkheden gebruik maken, zijn het vaak de individuen die enkel hun eigen belang nastreven en dat ook duidelijk kenbaar maken. Ik kan me goed voorstellen dat de gemiddelde ambtenaar of wethouder gruwelt van weer een inspraakavond met alleen klachten en meningen, en weinig idee-ontwikkeling en samenwerking. Social media dragen hier in de regel ook niet aan bij. Representeren zij werkelijk een hele groep omwonenden, en wordt de denkkracht van die omwonenden zoveel mogelijk benut? Nee helaas.

Angst voor inspraak?

In het Eigen Huis Magazine van de Vereniging Eigen Huis (editie maart 2018) is een interview gepubliceerd met Eelco de Groot, universitair docent Publieke Acceptatie en Risicomanagement aan de TU Delft. Hij stelt dat "(...) overheden en bedrijven die nog denken zomaar over de hoofden van mensen heen te kunnen beslissen, overschatten zichzelf schromelijk. Die tijd is echt voorbij." (p.18)

De Groot stelt dat "(...) pas als alle argumenten zijn gehoord en gewogen, zou het bevoegd gezag een besluit mogen nemen." (p.18) Dat lijkt best een uitdaging te worden, want ook stelt De Groot dat dat bestuurders in de regel doodsbenauwd zijn de burger meer inspraak te gunnen. Uit angst voor hun mandaat, statusverlies of baan. Toch zou meer inspraak juist ook de meer progressieve partijen moeten aanspreken. Tegelijkertijd zouden de meer rechtse partijen blij moeten worden van het vooruitzicht miljoenen te kunnen besparen door minder bezwaarschriften, vertragingen en een kleinere overheid. Zelfs multinationals en grote banken betrekken burgers bij hun plannen om de maatschappelijke impact van bijvoorbeeld investeringen te bespreken. Wellicht vanuit idealen, maar zeker ook om 'hoge kosten door protesten, rechtszaken en imagoschade te voorkomen'. 

Initiatieven buiten de overheid om

Overheden staan nu dus voor de vraag 'hoe?'. Immers, de omgevingswet stelt dat burgers betrokken moeten worden, maar niet hoe en wanneer. Om dit gat te dichten stelde Vereniging Eigen Huis vorig jaar het Participatiehandvest op. Hierin staan zes uitgangspunten waar een goede procedure voor het betrekken van omwonenden aan zou moeten voldoen. Ook het Nederlands Platform Burgerparticipatie en Overheid is een mooi initiatief en biedt handvatten. Overigens is De Groot vrij pragmatisch in hoe participatie georganiseerd wordt, als het maar georganiseerd wordt. "Als we niets doen aan de sluimerende onvrede, en schreeuwerds het debat laten vergiftigen, dan wordt onze democratie uitgehold. Burgerparticipatie lost misschien niet alle maatschappelijke problemen op. Maar het is wel een stuk democratischer en kostenbesparend." (p.19)

Burgerparticipatie 2.0

Bij LetsOpp hebben we hier natuurlijk over nagedacht. Wanneer je de basisregels uit de groepsdynamiek leert toepassen in de traditionele inspraakvormen, kom je al een heel eind ons inziens. Of je daarmee een representatieve groep burgers bereikt, is echter nog steeds de vraag. We pleiten dan ook voor nieuwe, digitale manieren die de spelregels van de groepsdynamiek respecteren, snel en laagdrempelig zijn waardoor een grote groep mee kan doen, transparant zijn, maar geen podium bieden aan de loud minority die de gehele groep probeert te be├»nvloeden. Verrek, laten we nou net daarvan ons werk hebben gemaakt! 

Tags: participatie, bestuurders, belangenbehartiging, politiek, draagvlak, medezeggenschap

Wil je meer weten?

Kom dan naar een van onze kosteloze college.

 

COLLEGES

Koffie

We ontmoeten je graag voor een kop koffie om samen te ontdekken hoe we je kunnen helpen. En mocht je het fijn vinden om de ervaringen van onze klanten te weten, we brengen je graag met ze in contact!

 

BEL ONS VOOR MEER INFORMATIE